Wat mag je niet eten als je zwanger bent?

Net die twee streepjes gezien en nu al aan het googelen wat er allemaal niet meer mag? Heel begrijpelijk. Er zwerven veel lijstjes rond, de een nog strenger dan de ander, en daar word je niet rustiger van. Daarom hieronder een duidelijk overzicht van wat je tijdens je zwangerschap beter even laat staan, waarom dat zo is, en (net zo belangrijk) wat gewoon gezellig op je bord mag.

De korte versie: laat rauwe en niet goed verhitte dierlijke producten staan, ongepasteuriseerde en zachte kazen, roofvis met veel kwik, lever, alcohol, en let op met cafeine. Hieronder leggen we per categorie uit hoe het zit.

Rauw en niet goed verhit vlees en vis

Rauw of half rauw vlees kan de parasiet toxoplasma of de listeria-bacterie bevatten. Denk aan filet americain, carpaccio, tartaar en rosé gebakken vlees. Verhit vlees daarom goed door. Ook rauwe vis (sushi met rauwe vis, oesters) en voorverpakte gerookte of gemarineerde vis (zoals gerookte zalm uit een pakje) laat je beter staan vanwege listeria. Verse vis die je goed doorbakt is prima.

Zachte en ongepasteuriseerde kaas

Kazen gemaakt van rauwe (ongepasteuriseerde) melk en zachte kazen met een schimmelkorst, zoals brie, camembert en blauwaderkaas, kunnen listeria bevatten. Harde kazen en kazen van gepasteuriseerde melk kun je gewoon eten.

Vis met veel kwik

Vis is juist goed voor de ontwikkeling van je baby, dus je hoeft het niet te laten staan. Wel let je op grote roofvissen die veel kwik opslaan, zoals verse tonijn, zwaardvis en paling. Het Voedingscentrum adviseert om te varieren en niet te veel roofvis te eten. Een of twee keer per week vis, waarvan een keer vette vis, is een prima richtlijn.

Lever en te veel vitamine A

Lever en leverproducten (zoals leverworst en paté) bevatten veel vitamine A. Te veel vitamine A is niet goed voor de ontwikkeling van je baby, dus met lever ben je voorzichtig. Een keer een boterham met leverworst is geen ramp, maar maak er geen dagelijkse gewoonte van.

Cafeine: met mate

Cafeine hoeft niet helemaal weg, maar wel met mate. De richtlijn is maximaal ongeveer 200 milligram per dag, dat komt neer op zo'n twee koppen koffie. Vergeet niet dat ook thee, cola en chocolade cafeine bevatten. Een cafeinevrije variant is altijd een veilige keuze als je toch trek hebt.

Alcohol: liever helemaal niet

Voor alcohol is geen veilige ondergrens bekend tijdens de zwangerschap. Het advies is dan ook simpel: liever helemaal geen alcohol. Gelukkig zijn er tegenwoordig heerlijke alcoholvrije wijnen en mocktails, dus je hoeft bij een feestje niet met een leeg glas te staan.

Was je groente en fruit goed

Ongewassen groente en fruit kunnen restjes aarde bevatten met daarin toxoplasma. Even goed wassen lost dat op. Met rauwe kiemgroenten (zoals taugé en alfalfa) ben je voorzichtiger, die eet je liever verhit.

En dropliefhebbers, let even op

Typisch Nederlands weetje: in drop en zoethout zit glycyrrhizine, en te veel daarvan is tijdens de zwangerschap niet aan te raden. Af en toe een dropje kan, maar de hele zak leegeten doe je nu even niet.

En wat mag dan wél?

Best veel, gelukkig. Een gevarieerd eetpatroon met groente, fruit, volkoren producten, goed doorbakken vlees en vis, gepasteuriseerde zuivel en voldoende water is precies wat je nu nodig hebt. Zwanger zijn betekent niet dat eten een verplichting vol verboden wordt. Het gaat om een paar bewuste keuzes, niet om de lol eruit halen.

Benieuwd wanneer je uitgerekend bent? Bereken je uitgerekende datum →

Twijfel je? Vraag het je verloskundige

Deze lijst is een algemene richtlijn, gebaseerd op de adviezen van het Voedingscentrum en het RIVM. Twijfel je over een specifiek product of je eigen situatie? Stel de vraag gerust aan je verloskundige of huisarts. Zij kennen jouw verhaal en geven je het beste advies.

---

Veelgestelde vragen

Zwanger zijn is vooral genieten. En als je toch bezig bent met plannen: reken uit wanneer je kleine ongeveer wordt verwacht, en maak er iets leuks van. Laat vrienden en familie in een babypool raden naar de geboortedatum, het geslacht en het gewicht. Zo blijft de spanning er tot het laatste moment in.

Lees ook